Bagage

Maker: Ram Katzir (1969)
Locatie: Roodenburgerstraat (voor het voormalig Joodse weeshuis), Zonneveldstraat (voor en tegenover het voormalige politiebureau), Vliet bij de Molensteegbrug, Herensteeg op de hoek met het Rapenburg
Jaar plaatsing: 2010
Materiaal: 
Diverse soorten natuursteen en metaal beslag

koffer_joods_gedenkteken_2.jpgEenzaam en verlaten, zo tref je op verschillende plaatsen in Leiden een paar vergeten koffers aan. Nergens een eigenaar te bekennen. De ouderwetse, degelijke koffers blijken een monument te zijn ter nagedachtenis aan de 271 Joden die op 17 maart 1943 uit Leiden werden opgepakt en gedeporteerd naar concentratiekampen. De Nederland-Israëlische beeldend kunstenaar Ram Katzir koos er bewust voor niet een monumentaal overdonderend gedenkteken te maken zoals meestal gebeurt. Hij wilde het intiem houden. Zodat je een-op-een kunt ervaren wat de Holocaust heeft betekend.

In opdracht van de gemeente Leiden bedacht Katzir het monument ‘Bagage’. Verspreid over zes locaties in de stad stelde hij zes verschillende stenen koffers op. Het gebruik van natuursteen roept associaties op met grafzerken. Koffers als grafstenen in de stad refereren impliciet aan het joodse gebruik om steentjes met briefjes op grafstenen te leggen. Zo transformeert Katzir met dit monument Leiden tot begraafplaats.

Natuurlijk staat de koffer voor de persoonlijke bagage die iedere persoon met zich meedraagt. Doordat de kunstenaar iedere koffer weer van een andere steensoort heeft gemaakt, staan ze voor zes verschillende individuen met elk een eigen verhaal.

Katzir geniet internationale bekendheid met zijn sculpturen en tekeningen. Ook in Nederland zijn er een flink aantal van zijn beelden in de openbare ruimte, zoals ‘Verstoppertje’ bij een Haagse basisschool en ‘Amnestrees’ bij het station in Maarssen. Regelmatig maakt Katzir met zijn werk zichtbaar dat de wijze waarop iemand de werkelijkheid ervaart meer met de eigen achtergrond te maken heeft, dan met de realiteit. De manier waarop hij dat doet is karakteristiek. Eerst weet hij de toeschouwer te verleiden. Dat gebeurt met het mooie materiaal, de perfecte afwerking en de fraaie beeldtaal. Direct daarna wordt je echter genadeloos geconfronteerd met je eigen vooroordelen en het effect daarvan. Een boodschap zonder opgeheven vingertje. En dat geldt ook voor ‘Bagage’.

www.ramkatzir.com


Beelden in de Stad weergeven op een grotere kaart