Beelden in Leiden: een collectie in de buitenlucht

Leiden hééft niet alleen een groot aantal musea, het ís zelf een museum. Kijk maar naar de vele beelden die er langs de straten, op de pleinen en in de parken staan. Ruim 80 sculpturen zijn dag en nacht voor iedereen gratis toegankelijk. De stad toont deze collectie dus in de openlucht.

De oudste beelden van Leiden zijn sculpturen die aan gebouwen verbonden zijn. Denk aan de vele gevelstenen, aan het beeldhouwwerk op de Visfontein of op De Waag. De eerste vrijstaande beelden van de Sleutelstad zijn gemaakt in de 19e eeuw (Boerhaave, 1872 en Van der Werff, 1884).

Tot de Tweede Wereldoorlog kwamen daar nog enkele beelden bij. Na de oorlog groeide het aantal vrijstaande beelden gestaag. Dankzij oorlogsmonumenten vanzelfsprekend, maar ook omdat steeds meer particulieren initiatief namen tot plaatsing of schenking van beelden. Bovendien vond de overheid het haar taak om kunstenaars te ondersteunen en het volk met kunst te verheffen. Om die reden werd in 1951 de landelijke percentageregeling in het leven geroepen. 1-2% van de bouwsom van overheidsgebouwen werd daarbij aan kunst besteed. Veel gemeenten volgden. Ook Leiden, zoals te zien is aan de vele sculpturen bij scholen.  

4_keramische_beelden_6.jpg

Foto: Keramische beelden Kopermolen
Fietsend langs de Leidse buitenbeeldencollectie ziet u een dwarsdoorsnede van de ontwikkeling van de Nederlandse beeldhouwkunst: realistisch en monumentaal in de 19e eeuw (beelden van Boerhaave en Pieter van der Werff), herkenbaar en figuratief rond de Tweede Wereldoorlog (Cor Hund, ‘Het gezin’) en totaal abstract in de jaren zestig (Jan Maaskant, ‘Groot dier in situatie’). In de periode van 1970-1990 varieerde de stijl van totaal abstract (Dirk Müller, ‘Kei met wig’) tot figuratief (Gerard Brouwer, ‘Lakenkoopman’).

Vanaf de jaren negentig is de invulling van kunstopdrachten meer op het idee (concept) gericht en ontstaat er meer afwisseling in het materiaalgebruik. Beelden worden niet langer alleen van brons of steen gemaakt. Ook het idee van een beeld op een sokkel is niet meer vanzelfsprekend (Giny Vos ‘Lust for Life’).

Op deze site kunt u kijken welk beeld bij u in de buurt staat, waarom het zich daar bevindt, wie de maker is, waarom het er zo uitziet en wat het eventueel betekent.

De teksten bij de beelden zijn met grote zorgvuldigheid samengesteld, maar kunnen desondanks informatie missen of fouten bevatten. Graag horen we dat van u, zodat we de gegevens over de Leidse buitenbeelden nog completer kunnen maken. U kunt daarvoor contact opnemen met: redactie@leidenmarketing.nl.

Colofon


Kunst in de openbare ruimte weergeven op een grotere kaart