Jan Steen 400

Precies 400 jaar geleden is Jan Steen in Leiden geboren, een tijdgenoot van Rembrandt en andere grootmeesters uit Leiden. De werken van Jan Steen zijn wereldberoemd door zijn humor en ironische kijk op het alledaagse leven. Bezoek in dit jubileumjaar een speciale tentoonstelling in Museum De Lakenhal, wandel de nieuwe route 'Jan Steen, Toen en nu', ontdek zijn graf in de Pieterskerk, of maak een verrassende themawandeling door Warmond. Ontdek alle activiteiten!

Het graf van Steen

Als geboren Leidenaar woonde Jan Steen ook de laatste jaren van zijn leven vlakbij de Pieterskerk. Na zijn overlijden in 1679 werd hij bijgezet in het familiegraf bij het koor.

In het jubileumjaar zie je een presentatie bij de grafzerk van Jan Steen en zijn familie in de kooromgang. Dit is een van de belangrijkste plaatsen in Nederland waar Jan Steen wordt herinnerd. De Pieterskerk is één van de oudste en grootste monumenten van Leiden.

Bezoek de Pieterskerk
Gedenksteen van Jan Steen in de Pieterskerk Leiden, naast de grafzerk waar hij begraven is in 1679. Sfeerbeeld van het Pieterskerkplein en de hoofdingang van de Pieterskerk in Leiden.

Jan Steen Routes

Van Goyen Jeneverhuis

Jan van Goyen, zelf een beroemd schilder, was de schoonvader én leermeester van Jan Steen. Het huis van Jan van Goyen staat nog steeds in Leiden. De gevelsteen in de muur herinnert aan de geboorte van Van Goyen in dit huis op 13 januari 1596.

Hier is nu de oudste kroeg van Leiden gevestigd, met ruim 80 verschillende jenevers. Een drankje dat ook in de tijd van Jan Steen al gedronken werd. Proef de sfeer van toen, letterlijk en figuurlijk.

Van Goyen Jeneverhuis
Afbeelding van het schilderij 'Het Vrolijke Huisgezin' van Jan Steen, uit 1668.

Het Sint Lucas gilde en Ars Leiden

Vanaf de 16e eeuw werd Leiden een echte cultuurstad. Steeds meer schilders die in Leiden geboren waren groeiden hier op tot grootmeesters. De bekendste was natuurlijk Rembrandt. Met de oudste universteit van Nederland is dat geen toeval. De vrijheid van experimenteren, maar ook economische groei, schepten de ideale omstandigheden. 

Leidse schilders als Jan van Goyen, Gerrit Dou, Rembrandt en Jan Steen sloten zich aan bij de Leidse tak van het Sint Lucasgilde. Allerlei soorten kunstenaars konden lid worden van het gilde, dat zorgde voor kwaliteitscontrole en opleiding van jong talent. Jan Steen was enkele jaren hoofdman van dit gilde. 

Uit het gilde ontstonden de Leidse Tekenacademie (1694) en Ars Aemula Naturae (1799). Ars is nog steeds actief, aan de Pieterskerkgracht 9a in Leiden. 

 

Ontdek Ars Leiden
Afbeelding van het schilderij 'Het Sint Nicolaasfeest' van Jan Steen.

Gekroonde Liefdepoort

Boven de ingang van de Gekroonde Liefdepoort hangt een gedenksteen voor Jan Steen, hier woonde en werkte hij lange tijd. Via de ingang van de poort, aan de Langebrug, loop je naar een hofje. Wist je dat Leiden maar liefst 35 historische hofjes telt? 

Het huis van Jan Steen kun je helaas niet meer bezoeken, maar rechts van deze poort vind je nog wel de Young Rembrandt Studio. Een 3D-experience in het pand waar Rembrandt daadwerkelijk zijn eerste schilderlessen kreeg, van Jacob van Swanenburg. 

Bezoek de Young Rembrandt Studio
Ingang van de Gekroonde Liefdepoort in Leiden, met een plaquette van de schilder Jan Steen, die hier woonde en werkte. Video mapping experience jonge Rembrandt in Leiden.

Wist je dit al over Jan Steen?

Jan Steen is in 1626 geboren in Leiden. 

Jan Steen woonde van 1658 tot 1660 in Warmond, een dorpje naast Leiden. Hier maakte hij meerdere werken, waaronder "De Hoenderhof".

Jan van Goyen, zelf een beroemd schilder, was de leermeester én schoonvader van Jan Steen. Ook hij is in Leiden geboren. 

Ja, Rembrandt van Rijn en Jan Steen zijn beide in Leiden geboren en leefden hier rond dezelfde tijd. Hier groeiden zij uit tot grote schilders, mede door de vrijheid van experimenteren in deze stad en economische vooruitgang, dat geschept was door de oudste universiteit van Nederland. 

In de Pieterskerk in Leiden. Zijn familiegraf kun je bezoeken, in 2026 zie je hier ook een speciale presentatie. 

Jan Steen werd wereldberoemd door zijn humoristische kijk op het leven. Anders dan tijdgenoten legde hij vooral het dagelijkse leven vast, in pure vorm. 

Dat is waarschijnlijk het Sint-Nicolaasfeest, gemaakt tussen 1665 en 1668. Op dit schilderij bracht Jan Steen alle elementen van het volksfeest in beeld, een feest in huiselijke sfeer. Tijdens het jubileumjaar 400 jaar Jan Steen hangt dit schilderij tijdelijk in Museum De Lakenhal, te zien van 2 april t/m 23 augustus 2026 in Leiden. 

Anders dan velen denken is dit geen schilderij van Jan Steen. Het wordt gebruikt als uitdrukking voor een chaotisch maar vaak vrolijk en levendig huishouden, waar iedereen zijn eigen gang gaat en weinig orde is. Jan Steen maakte veel schilderijen waarop dit soort huishoudens realistisch werden weergegeven, zoals 'Het vrolijke huisgezin'. 

Ontdek Leiden