Lezing | De geschiedenis van syfilis en haar genezing

Tijdens de Week van de Nederlandse archeologie (30 mei t/m 5 juni 2026) komen de meest fascinerende en recente vondsten uit de Nederlandse bodem tot leven. Experts nemen u mee in hun onderzoek en laten zien hoe archeologie ons beeld van het verleden steeds opnieuw verrijkt. Vandaag vertelt Lotte Nagelhout (Universiteit Leiden) over de geschiedenis van syfilis en de vaak ingrijpende behandelmethoden in het verleden.

Kwik in botten: sporen van ziekte en behandeling
Eind vijftiende eeuw werd Europa overvallen door syfilis, een seksueel overdraagbare aandoening met schrikwekkende symptomen en gevreesde geneeswijzen. Hoewel de infectie tegenwoordig goed te behandelen is met antibiotica, ging de ‘genezing’ er in de late middeleeuwen en vroegmoderne tijd heel anders aan toe. Behandelingen met het giftige kwik waren bijzonder populair, waarbij de vraag rijst of herhaalde blootstelling aan dit zware metaal niet schadelijker was dan de ziekte zelf. In deze lezing vertelt promovenda Lotte Nagelhout over archeologisch onderzoek naar honderden skeletten uit de late middeleeuwen, dat nieuwe inzichten geeft in syfilis en de historische behandelingen met kwik.

Over de spreker
Lotte Nagelhout is promovenda aan Faculteit der Archeologie van de Universiteit Leiden. In haar onderzoek richt ze zich op bio-archeologie, osteo-archeologie en paleo-pathologie, met een focus op laatmiddeleeuws en vroegmodern Nederland. Aan de hand van skeletten uit archeologische contexten onderzoekt ze de impact van seksueel overdraagbare aandoeningen, zoals syfilis, op individuen en samenleving.

Aanmelden verplicht!