Figuur zonder titel

Maker: Cephas Stauthamer (1899–1983)
Locatie: 
Witte Singel
Jaar plaatsing: 
1964
Materiaal: 
brons

zt_stauthamer_cephas_1.jpgAbstract of figuratief? Het bronzen beeld aan de Witte Singel is het allebei. De geoefende kijker herkent al snel een mannenfiguur met in zijn rechterhand een vogel en achter zich een hond, die met zijn alerte, ietwat verstijfde houding aangeeft iets in het vizier te hebben. De man richt zijn blik op de vogel. Toch zal niet voor iedereen direct duidelijk zijn wat de brons voorstelt. Ontspruitend aan een van de benen, is met slechts één vloeiende lijn de tors aangegeven. Het volume van het lichaam heeft plaatsgemaakt voor ruimte.

Beeldhouwer Cephas Stauthamer abstraheerde zonder de figuratie te verlaten. Het is typerend voor het vrije werk dat Stauthamer, ook schilder en medailleur, vanaf de jaren zestig maakte. Destijds kreeg hij grote interesse voor technische vernieuwingen en voor niet-westerse kunst. Zijn belangstelling leidde tot bijzondere creaties, waar het beeld aan de Witte Singel een voorbeeld van is.

Hoe anders was hij na zijn opleiding aan de Rijksakademie in Amsterdam begonnen. De jonge Stauthamer kreeg zijn opdrachten vooral uit in het religieuze circuit. In de sculpturen van toen komt zijn liefde voor de vroegchristelijke kunst, waarmee hij tijdens zijn Italië-reizen in aanraking was gekomen, tot uiting.

Na de Tweede Wereldoorlog verschoof zijn werkterrein richting gedenktekens. Na 1945 ontstond er namelijk een hausse aan opdrachten voor oorlogsmonumenten. In deze fase van Stauthamers artistieke ontwikkeling zijn de sporen nog zichtbaar van de invloed van zijn beeldhouwprofessor op de Rijksakademie, Jan Bronner (1881-1972): een massieve, statische vormentaal die de werkelijkheid als uitgangspunt had.

Hoewel herkenbaarheid en monumentaliteit blijven, zien we in zijn latere werk een compleet ander handschrift. Een voorbeeld is het volumineuze maar fantasievolle ‘Fabeldier’ uit 1965 in Amsterdam. Ook zijn Leidse brons uit 1964 getuigt van een geheel eigen visie op de werkelijkheid. Daar heeft Stauthamer bovendien het volume ingeruild voor transparantie.


Beelden in de Stad weergeven op een grotere kaart