Fontein

Maker: Constant Nieuwenhuis (1920-2007)
Locatie: 
Surinamestraat
Jaar plaatsing: 
1970
Materiaal: 
diverse materialen

fontein_surinamestraat_11_06_1.jpg
Als schilder van de Cobrabeweging, zo kennen de meeste mensen hem. Vier jaar na de Tweede Wereldoorlog richtte Constant Nieuwenhuis samen met collega’s als Karel Appel en Corneille deze kunstbeweging op. Met hun vrije beeldtaal die teruggreep op het onbevangene van kindertekeningen gaven zij een antwoord op de voorbije oorlogsjaren én op de burgerlijkheid direct daarna.

Begin jaren vijftig richtte Constant zijn blik op ‘New Babylon’, een denkbeeldige stad waarin de mens bevrijd zou zijn van arbeid en zich helemaal zou kunnen richten op de ontwikkeling van zijn creativiteit door spel. Prachtige maquettes zijn uit dat twintig jaar durende project voortgekomen. Pas in 1972 heeft hij het schilderen weer opgepakt.

De fontein die zich op het Leidse Kooiplein bevindt, is een laatste monumentaal ruimtelijk werk dat Constant realiseerde. Het geld daarvoor werd beschikbaar gesteld door de in 1966 beëindigde Stichting Persgasstation. Tijdens de Tweede Wereldoorlog konden diensten als de ambulance en brandweer gebruik maken van de alternatieve brandstof persgas. Dat werd getankt bij het persgasstation aan de Hoge Rijndijk. Na de oorlog werden de gelden van dat station ondergebracht in deze stichting.

Hoewel Constant in 1967 van de gemeente Leiden de opdracht kreeg om een fontein als (verzets)monument te maken, was voor hem het uitgangspunt bij deze fontein water als speelmateriaal. Dat strookt met zijn ideeën voor ‘New Babylon’. Constant noemde zijn fontein een natte speelplaats. De speelsheid is vooral terug te zien in de 27 kris kras door elkaar staande, spuitende palen van verschillende hoogte en dikte en de flinke bal daartussen. Ook de drie sterk vereenvoudigde figuren aan de rand nodigen uit tot spelen.

Op 21 mei 1970 werd de fontein onthuld. Fouten in de watertechniek zorgden al gauw voor wateroverlast. Hoge reparatiekosten legden de fontein tenslotte het zwijgen op. Tot eind jaren negentig werd besloten tot restauratie. Intussen spuit Constants fontein weer.