Ode aan Rembrandt

Maker: Jan Wolkers (1925–2007)
Locatie: 
Stationsplein (later LUMC-zijde)
Jaar plaatsing: 
2005
Materiaal: 
RVS en glas
Zie ook: ‘Moeder en kind’

De één schilder én etser in de Gouden Eeuw en wereldberoemd, de ander een van de meest geprezen auteurs van de naoorlogse Nederlandse literatuur én beeldend kunstenaar. Rembrandt van Rijn en Jan Wolkers zijn verbonden door het kunstenaarschap, al verschillen zij ruim drie eeuwen in leeftijd.

Beeldhouwer, schilder, schrijver Wolkers bewonderde de grote meester Rembrandt, die net als hij leerde tekenen en schilderen in Leiden. Zijn bewondering wilde Wolkers graag tastbaar maken met een beeld in Leiden. Zo ontstond ‘Ode aan Rembrandt’, onthuld door Wolkers zelf op zijn 80e verjaardag (26 oktober 2005) op het plein voor het NS-station Leiden Centraal. Later komt het beeld waarschijnlijk aan de LUMC-zijde te staan: uitkijkend richting Wolkers’ geboorteplaats Oegstgeest.

De driekantige, roestvrijstalen zuil van ruim zes meter hoog heeft in de top twee compartimenten. In het bovenste deel zitten gekleurde brokjes glas, die verwijzen naar de kleuren op Rembrandts palet. In het deel eronder zitten stukjes lichtgroen glas, die het water van de Oude Rijn symboliseren. Als het abstracte beeld ’s avonds van binnenuit wordt verlicht, kleurt het glas dieper.

Wolkers’ vroege werk is nog figuratief getuige zijn brons van ‘Moeder en Kind’ in het Plantsoen uit 1953. Maar als hij in 1957-58 studeert aan de Parijse Académie de la Grande Chaumière bij Ossip Zadkine (1890-1967), die expressieve, sterk geabstraheerde beelden vervaardigt, ontstaat er ruimte voor abstractie. Dan stelt hij reliëfs samen uit schroeven, stukken buis en tandwielen. Ze lijken geïnspireerd op de wonderlijke machines van tijdgenoot Jean Tinguely (1925-1991).

Vanaf eind jaren zeventig kiest Wolkers veelal glas als materiaal voor zijn beelden. Een bekend voorbeeld is het Auschwitz-monument (1977) in Amsterdam dat is opgebouwd uit spiegels. ‘Ode aan Rembrandt’ is met zijn stalen onderbouw en glas in de top een solide blijk van bewondering van de ene kunstenaar voor de andere.


Beelden in de Stad weergeven op een grotere kaart