Plaquette Joods weeshuis

Maker: Frans de Wit (1942-2004)
Locatie: 
Roodenburgerstraat 1a
Jaar plaatsing: 
1989
Materiaal: 
brons
Zie ook: ‘Plastiek’, Betonplastiek, ‘Reliëf’, ‘Vijf beelden op een kromme’, ‘Boog’, ‘Doorgaande Beweging’

plaquette_joodse_weeskinderen_07_07_1.jpgWeggaan
Weggaan kun je beschrijven als
Een soort van blijven. Niemand
Wacht want je bent er nog.
Niemand neemt afscheid
Want je gaat niet weg.

Rutger Kopland

Een tiental losse handen steekt in de lucht. Oprijzend vanuit stalen staven en reikend naar een ijzeren traliewerk. Als je niet oppast, loop je er overheen. Want die uitgestoken handen bevinden zich op een plaquette in de stoep naar de entree van het voormalige Joodse weeshuis aan de Roodenburgerstraat. De handen verwijzen naar het gedicht dat erboven staat: ‘Weggaan’ van Rutger Kopland. Samen refereren ze aan de razzia die op 17 maart 1943 plaatsvond. Die dag werden alle Joden uit Leiden naar Westerbork gedeporteerd. Ook de kinderen van dit weeshuis. Later werd iedereen op transport gezet naar de vernietigingskampen in Nazi-Duitsland. Slechts een enkeling keerde terug.

In 1985 had de historische Vereniging Oud Leiden het besluit genomen om met enkele fraai vormgegeven gedenktekens bijzondere momenten en gebouwen uit de geschiedenis van de sleutelstad blijvend te markeren. Daartoe werd het plaquettefonds opgericht. Eén zo’n gebouw is dat van het Joodse weeshuis. Ter gelegenheid van de herdenking van de razzia vijfenveertig jaar na dato wilde de vereniging het voormalige Joodse weeshuis markeren met een plaquette. De gemeente Leiden stemde daarmee in. Op 2 mei 1989 werd de plaquette onthuld.

Oud Leiden vroeg de Leidse beeldhouwer Frans de Wit de plaquette te maken. Als vertrekpunt diende het gedicht van Kopland. Het is niet de enige plaquette die De Wit heeft gemaakt. Ook die van de Hooglandse kerk, historicus Johan Huizinga en jurist Gerard Noodt zijn van zijn hand. Stuk voor stuk sober en strak. Dat is typerend voor deze meer toegepaste kunstvorm die De Wit naast zijn monumentale beelden als ‘Vierkant eiland’ (Rotterdam Alexanderpolder, 1996) en ‘Vijf beelden op een Kromme’ (Naturalis, 1995) ook maakte.

www.fransdewit.com


Beelden in de Stad weergeven op een grotere kaart