Vijf beelden op een kromme

Maker: Frans de Wit (1942-2004)
Locatie: 
Plesmanlaan, tussen Pesthuis en nieuwbouw Naturalis
Jaar plaatsing: 
2002
Materiaal: 
scheepsstaal
Zie ook: ‘Plastiek’, Betonplastiek, ‘Reliëf’, ‘Boog’, plaquette Joods weeshuis, ‘Doorgaande Beweging’

vijf_beelden_op_een_kromme_frans_de_wit_07_07_1.jpgVijf kolommen van roestig, oud schroot. Die zijn in 2002 langs de Plesmanlaan tussen het oude Pesthuis en de nieuwbouw van Naturalis geplaatst. Op het eerste gezicht misschien niet zoveel aan. Totdat je hun in elkaar gefrommelde oppervlak ontdekt. Wie heeft dat zware metaal zo kunnen kreuken? En hoe kan het dat zulk zwaar materiaal toch niet massief overkomt? Dat intrigeert.

Toen het vroegere Nationaal Natuurhistorische Museum in de jaren negentig nieuwbouw kreeg, kwam in het kader van de landelijke percentageregeling geld vrij voor beeldende kunst. Behalve Giny Vos werd Frans de Wit uitgenodigd een beeld te maken voor het nieuwe Naturalis. Omdat de gegeven, uitgestrekte locatie niet geschikt was voor één enkel beeld, bedacht De Wit een werk uit vijf (dubbele) delen. Door ze in een kromme lijn te plaatsen, ontstaat er een buffer tussen het drukke verkeer van de Plesmanlaan en de directe omgeving van het museum.

Het grote formaat, de eenvoudige vormentaal en het eerlijke materiaalgebruik zijn karakteristiek voor deze Leidse beeldhouwer. Dat is ook terug te zien in zijn bekendste beeld de ‘Klimwand’ in Spaarnwoude. Naast beton en hout heeft De Wit ook andere sculpturen uit samengeperst scheepsstaal gemaakt. Voor hem verbeeldt de energie van dit samengeperste staal de kracht van natuurverschijnselen als bliksemschichten of kolkende massa’s water. De vijf paar beelden voor Naturalis (9,5 tot 6,5 meter hoog) zijn uit 200.000 kilo scheepsstaal opgebouwd dat afkomstig is van scheepssloperij De Stolk uit Hendrik-Ido-Ambacht.

Het geheim van ‘Vijf beelden op een kromme’ zit niet alleen in hun imposante formaat en hun plaatsing. Het zit ook in de openingen die tussen de brokstukken zichtbaar zijn en het gekreukte oppervlak, de huid. Dat alles voorkomt dat ze massief overkomen. Die tegenstelling tussen het zware materiaal en toch niet massief tonen, zorgt voor spanning: je blijft kijken.

www.fransdewit.com


Beelden in de Stad weergeven op een grotere kaart