Indiëmonument

Maker: Gerard Brouwer (1951) en Jan Kleingeld (1954) 
Locatie:
 Park de Put bij de Morspoort
Jaar plaatsing: 
1999
Materiaal:
 Brons en natuursteen
Zie ook: ‘Viskoopman’, ‘Bloemenkoopman’ en ‘Lakenkoopman’ (Brouwer), ‘Anno 1995’, ‘Heen en Weer’ en burgemeestersraam en ‘Ligplaats MS Hope’ (Kleingeld)

indie_monument_07_07_1.jpgOp 23 oktober 1999 werd een bescheiden monument in park de Put bij de Morspoort onthuld. Een tastbare herinnering aan de gesneuvelde militairen die in 1952 vanuit Leiden naar het voormalig Nederlands-Indië vertrokken. Beeldend kunstenaar Jan Kleingeld en beeldhouwer Gerard Brouwer vormden een gelegenheidsduo en ontwierpen beeld en sokkel met tekst. Volgens het bestuur van de Stichting Militair Indië Leiden, tevens initiatiefnemer, symboliseert het geheel het gevoel van deemoedigheid om het verlies van kameraden.

Dat gevoel wordt krachtig uitgedrukt door de drie kleine mannenfiguren van brons. De figuren zijn niet gedetailleerd uitgewerkt, noch is het brons gepolijst. Twee staan schouder aan schouder, de derde is alleen. Het lijkt alsof er iemand is weggerukt uit hun midden. Niet door sentimentele emoties, maar door eenvoud en leegte is het verschrikkelijk gemis verbeeld.

Verder is er een wereld van levenden en een van doden geschapen. Het gedenkteken bestaat namelijk uit twee delen. Een kleine sokkel waarop de drie mannenfiguren en een grotere met enkel een lege bronzen plaat. De tekst eronder luidt: Een afscheid / zonder thuiskomst 1945-1952. Precies tussen de woorden een afscheid en zonder thuiskomst is een kleine ruimte gelaten tussen beide sokkels; de subtiele grens tussen de terugkomers en zij die achterbleven. Vóór het gedenkteken staan op een steen de namen van de 26 omgekomen Leidse militairen.

Van zowel Kleingeld als Brouwer staan in Leiden ook andere beelden. Hun individuele werken hebben weinig met elkaar gemeen. Brouwer werkt in een naturalistische trant, terwijl Kleingeld, van huis uit grafisch vormgever, met name tekst als beeldend middel toepast. Beide kunstenaars maken subtiel en ingetogen werk. Zoals ook hun gezamenlijke monument. Of zoals Kleingeld het verwoordt (Leidsch Dagblad, 9 september 1999): “De allure zit hem in het kleine. Het moest niet schreeuwerig worden, niet protserig. We wilden het verdriet om vrienden van vroeger zichtbaar maken.”

www.gerardbrouwer.nl en www.hakijk.nl


Beelden in de Stad weergeven op een grotere kaart