Vrijheidsmonument

Maker: Pieter Starreveld (1911-1988)
Locatie: 
Molen De Valk
Jaar plaatsing: 
1958
Materiaal: 
brons
Zie ook: ‘Jongen met de duif’

In 1957 kreeg Leiden een echt monument om de Tweede Wereldoorlog te gedenken. Dat gebeurde tot die tijd bij een eenvoudig houten kruis in het plantsoen bij het Rijksmuseum van Volkenkunde. Daar was tijdens de Tweede Wereldoorlog een bom gevallen. De commissie ter oprichting van een oorlogsmonument, geïnstalleerd in 1956, vroeg in eerste instantie beeldhouwer Mari Andriessen een monument te maken. Omdat hij geen tijd had, werd Pieter Starreveld benaderd. Net als Andriessen ontwierp Starreveld door heel Nederland een aantal gedenktekens en monumenten. Daarnaast vervaardigde hij gedenkpenningen.

Starreveld bedacht een vrouw met symbolische bloesemtak en duif in de rechterhand. Ze kijkt over haar schouder, mediterend over de voorbije oorlogsjaren. Tegelijkertijd zet ze een stap voorwaarts, het heden en de toekomst tegemoet.

Het gezicht van de vrouw is een typische Starrenburg: een hartvormig gelaat, met opvallende amandelvormige ogen en geboetseerde lippen. Het gezicht is bijna gestileerd, en doet denken aan de archaïsche glimlach van beelden uit de Griekse Oudheid. En ondanks haar brede heupen en schouders lijkt ze gracieus te zweven.

Starreveld die zijn opleiding afsloot aan de Rijksakademie in Amsterdam (1932), werkte altijd figuratief. Hij liet zich daarbij inspireren door de Griekse mythologie en de kunst uit de Griekse Oudheid. Niet zelden gebruikte hij personificaties: zo maakte hij voor Rotterdam een vrouwfiguur die Vrede en Welvaart moest symboliseren. Dit ‘Nakie aan het Blakie’ zoals ze in de volksmond heet, heeft wel wat van het Bevrijdingsmonument in Leiden: dezelfde volle heupen, dezelfde bevallige draaiing van het torso. Alleen in Rotterdam hangt ze aan de muur, terwijl ze in Leiden gekleed is en op beide benen staat.


Beelden in de Stad weergeven op een grotere kaart