Oog op de Oudheid

Vier presentaties en discussies

De Oudheid is een fascinerende tijd en de oudheidkundige disciplines zijn al even fascinerend. Om ook dát te tonen, organiseerde het Rijksmuseum van Oudheden in 2018 voor het eerst Oog op de Oudheid. Vier avonden lang vernam u wat onderzoekers nu eigenlijk doen. Omdat dat een succes was, zijn er in 2019 opnieuw vier avonden Oog op de Oudheid. Deze keer is de serie gewijd aan het thema data, onder hetzelfde motto als vorig jaar: geen weetjes maar wetenschap.

data: dinsdag 2, 9, 16, 23 april 2019
tijd: 19.30 – 22.00 uur (zaal open vanaf 19.00 uur)
locatie: Tempelzaal
entree: € 5 per avond (passe-partout voor vier avonden: € 15)
Romeo-leden gratis toegang op 9 april¹
tickets: uitsluitend via de ticketwebsite

Elke avond wordt ingeleid door brandende journalistenvragen van Marcel Hulspas, kent een pauze met ‘antieke’ wijnen van Eet!Verleden en sluit met een korte discussie onder leiding van presentator Richard Kroes.

Dinsdag 2 april: Oog op oude teksten
Antieke literaire teksten zijn overgeleverd in middeleeuwse handschriften vol kopiistenfouten. Gerard Boter (Vrije Universiteit) legt uit hoe filologen die fouten gebruiken om de oorspronkelijke tekst zo goed mogelijk te reconstrueren. Tazuko van Berkel (Universiteit Leiden) vertelt dat het desondanks toch redelijk problematisch is. Wat zijn data eigenlijk? Is er wel een grens met interpretatie?

Dinsdag 9 april: Oog op migratie
Dankzij het nieuwe onderzoek naar isotopen en antiek DNA is er een stortvloed aan nieuwe informatie over de oude wereld, die ons in staat stelt migratie te documenteren. Tegelijk zijn die nieuwe gegevens ook niet zonder problemen. Lisette Kootker (Vrije Universiteit) beschrijft het isotopenonderzoek, Rens Tacoma (Universiteit Leiden) vertelt over de mogelijkheden en problemen in de historische interpretatie van de nieuwe data.

Dinsdag 16 april: Oog op digitale data
De brute rekenkracht van computers schept nieuwe mogelijkheden om informatie uit ruwe data te distilleren. Miko Flohr (Universiteit Leiden) bestudeert de antieke economie, experimenteerde met data-analyse en stelt de vraag wat digitalisering tot nu toe heeft opgeleverd. Mladen Popovic (Rijksuniversiteit Groningen) houdt zich bezig met de Dode Zee-rollen en werkt samen met andere onderzoekers aan een AI-programma om de computer de hand van antieke kopiisten te laten herkennen en handschriftstijlen te laten onderscheiden.

Dinsdag 23 april: Oog op de toekomst
De wetenschappelijke neiging tot scoren is schadelijk voor onze kennis van het verleden. Lucas Petit (Rijksmuseum van Oudheden) beschrijft overdreven archeologische claims die veel aandacht krijgen, terwijl de retractie wordt genegeerd. Jona Lendering (docent en journalist) beschrijft dat het in een overaanbod aan nieuwe data noodzakelijk is te selecteren – en dat het gevaar van manipulatie levensgroot is.