zaterdag 8 april 2023

Brahms, Messiaen, Murail - Het Collectief

Contact

Adres:
Stadsgehoorzaal Leiden
Breestraat 60
2311 CS LEIDEN
Plan je route

Het Belgische kamermuziekgezelschap Het Collectief speelt Brahms prachtige Klarinettrio, wij zetten dit seizoen Brahms immers in de spotlight.

Dit concert valt onder de Hoor-bij-ons-pas. Informatie over deze korting leest u hier.

Het Belgische kamermuziekgezelschap Het Collectief speelt Brahms prachtige Klarinettrio, wij zetten dit seizoen Brahms immers in de spotlight. Zij combineren Brahms met het aangrijpende Quatuor pour la fin du temps van Messiaen.

Het Collectief

Het Collectief is een kamermuziekensemble dat in 1998 in Brussel werd opgericht. Door consequent met een vaste kern van vijf muzikanten te werken bouwde de groep een intrigerende eigen sound op, gekenmerkt door een heterogene mix van blazers, strijkers en piano.

In dit programma met veel klarinet schittert Julien Hervé, de soloklarinettist van het Rotterdams Philharmonisch Orkest.
Het Collectief heeft de eerste dagen van 2022 gereserveerd om een nieuwe versie van Messiaens Quatuor pour la fin du temps op te nemen. Ze br…

Dit concert valt onder de Hoor-bij-ons-pas. Informatie over deze korting leest u hier.

Het Belgische kamermuziekgezelschap Het Collectief speelt Brahms prachtige Klarinettrio, wij zetten dit seizoen Brahms immers in de spotlight. Zij combineren Brahms met het aangrijpende Quatuor pour la fin du temps van Messiaen.

Het Collectief

Het Collectief is een kamermuziekensemble dat in 1998 in Brussel werd opgericht. Door consequent met een vaste kern van vijf muzikanten te werken bouwde de groep een intrigerende eigen sound op, gekenmerkt door een heterogene mix van blazers, strijkers en piano.

In dit programma met veel klarinet schittert Julien Hervé, de soloklarinettist van het Rotterdams Philharmonisch Orkest.
Het Collectief heeft de eerste dagen van 2022 gereserveerd om een nieuwe versie van Messiaens Quatuor pour la fin du temps op te nemen. Ze brachten het werk al eens uit op CD in 2008, maar vonden het de moeite waard om hun nieuwe indrukken van de laatste jaren vast te leggen.

Brahms

Johannes Brahms was klaar met componeren, hij zou met pensioen gaan. Totdat hij klarinettist Richard Mühlfeld hoorde spelen. Brahms was zó onder de indruk van de klank en de virtuositeit van deze klarinettist, dat hij direct weer begon te componeren. Het resultaat - een klarinetkwintet, een klarinettrio en twee klarinetsonates - is van een onaardse schoonheid.

Messiaen - Quatuor pour la fin du temps

15 januari 1941, Stalag VIIIA, een krijgsgevangenenkamp iets ten zuiden van Görlitz, ooit een vriendelijk stadje op de huidige grens van Polen met Tsjechië en Duitsland. Het kamp is bedekt met een dikke laag sneeuw, wat de rijen barakken bijna pittoresk doet voorkomen. Glinsterende vlokken dwarrelen traag naar beneden. Uit een barak klinkt muziek. Een eenzame klarinet. Vierhonderd gevangenen - priesters, soldaten, artsen boeren, maar dat is uit hun kleren en grauwe gezichten niet meer op te maken - en hun bewakers luisteren ademloos. Een piano valt de klarinet bij, niet geheel zuiver en af en toe blijft een toets hangen. De warme klanken van viool en cello banen hun weg door de snijdende kou. De musici dragen smoezelige kleren vol scheuren, de pianist houten klompen. Buiten de barak staan nog tientallen toehoorders, trillend van de kou, maar vol aandacht voor de muziek. Drie kwartier lang is er geen koude, geen oorlog, zijn er geen ontberingen. Heel even staat de tijd volledig stil.

De première van Olivier Messiaens Quatuor pour la fin du temps was een unieke gebeurtenis. Dat in een oorlog die verder slechts vernietiging heeft gebracht onder zulke onwaarschijnlijke omstandigheden zo'n meesterwerk heeft kunnen ontstaan, is bijna onvoorstelbaar.

Van bewakers kreeg Messiaen potlood en papier en ook de piano werd door hen ter beschikking gesteld. De bezetting van klarinet, viool, cello en piano werd ingegeven door de beschikbare musici en instrumenten. Er werd gerepeteerd in de washokken. Ondanks het feit dat een deel van het publiek totaal niet muzikaal onderlegd was en deze vernieuwende muziek toch niet gemakkelijk in het gehoor ligt, verklaarde Messiaen later dat er nooit meer met zoveel aandacht en begrip naar zijn muziek geluisterd was.

In 2018 componeerde Tristan Murail Stalag VIIIa voor dezelfde bezetting als Messiaens Quatuor, een eerbetoon aan de grote Messiaen.

Murail Stalag VIIIa | Brahms Klarinettrio in a op. 114 | Messiaen Quatuor pour la fin du temps

Wanneer

  • Zaterdag 8 april 2023 om 20.15 uur

Locatie